donderdag 26 november 2009

Over Katharsis en Woezel en Pip

Je kunt je afvragen: gaat het vandaag de dag nog ergens niet over ‘Komt een vrouw bij de dokter’? Zelfs NRC Next heeft vandaag een foto van Carice-met-hoofddoek op de voorpagina gezet. (En op pagina 3 een vrij droevige recensie, maar dit terzijde.)
Ja, het is me wat: KEVBDD.
Een paar jaar geleden las ik het boek. En ik huilde mijn ogen uit mijn kassen; wie niet. Vooral bij de scène waarin hoofdpersoon Carmen afscheid neemt van haar dochtertje. Vréselijk.
En vreselijk lékker: huilen om een boek, snotteren bij een film.
'Katharsis', noemde Aristoteles dit. Het eigenlijk doel van de tragedie. Door het beleven van eleos (beklag) en phobos (angst) wordt de toeschouwer emotioneel en mentaal gereinigd, ervaart een loutering van de ziel.
Of in gewoon Nederlands: doordat je je (tijdelijk) identificeert met de hoofdpersonen van het boek/ de film/ het theaterstuk voel je het verdriet en de angst alsof het je zelf overkomt, maar je kunt er tegelijkertijd afstand van nemen - het betreft immers niet werkelijk jouw leven – en voila: een opgefriste ziel.
En dat is fijn.
Behalve als het té dichtbij komt, overigens. Als de opgewekte gevoelens te heftig zijn, dan blijft de loutering uit. Dan werkt het niet. Ik heb wel eens ergens gelezen dat iemand het boek van Kluun niet kon uitlezen. Dat ze het in een hoek heeft gemieterd, omdat het te confronterend was: niet zozeer de praktijken van de overspelige echtgenoot, maar puur het feit dat er een jonge vrouw, een moeder van een dochtertje, doodgaat. En omdat ze zelf pas moeder was geworden van een dochtertje, betrof het hier net even haar grootste angst.

Ik had er met dit boek geen last van: mijn dochter was al bijna 6 toen ik het las en blijkbaar gaf dat net genoeg afstand om het meeleven als louterend te ervaren.
Maar ik begrijp het wel: het moet ongeveer zo zijn als hoe ik me voelde toen Guusje Nederhorst overleed. Weet u dat nog? Ik had niet eens bijzonder veel met Guusje, maar het toeval wilde dat wij in dezelfde periode bevielen van een zoontje. En toen onze zoontjes allebei een half jaar oud waren ging zij dus dood. En ik kon daar met mijn pet niet bij.
Ik keek naar mijn eigen kleine mannetje en alleen al de gedáchte dat ik hem zou moeten achter laten, dat ik hem niet verder zou mogen zien opgroeien, nooit zou weten wat voor peuter, kleuter en slungelige puber hij zou worden, alleen al die gedáchte maakte me misselijk van angst.

U begrijpt: ik ga volgende week dus wel lekker een potje zitten janken in de bioscoop bij ‘Komt een vrouw bij de dokter’, maar Woezel en Pip komen er hier niet in.

18 opmerkingen:

Susy zei

'wel eens ergens gelezen'.
Tgg, haha!
Ja. Guusje ja.
Dat was me ook wat hè.
Toen was ik nog geen moeder,
maar toen ik het was,
heb ik er nog vaak aan gedacht.

Woezel en Pip heb ik wel in huis, trouwens. Maar met mate.
En hier dan,
om lekker louterend te janken:

http://www.youtube.com/watch?v=-WNo6YdN8u0

Nicoleke zei

Ja Guusje.
Ofwel Roos.
Net zoals Frederique.
Ofwel Anette.

Allemaal vreselijk.

En ik ga ook gewoon.
Maar niet de 1e.
Want dan ga jij al.
;-)

sanneke zei

@ nicolleke: Anette? Welke Anette?

NOVY zei

@Sanneke: Jeweet wel, Annette. Van dokter Simon. http://gtst.startpagina.nl/video/huwelijken/0/huwelijk-annette-en-simon/

Nicoleke zei

Haha.
Novy, u kent uw klassiekers!

Natasja zei

Om die reden heb ik het boek nog niet gelezen. Het idee dood te gaan en mijn kindjes achter te laten komt veel te dicht bij.

En, burgertrut, als ik ben zou ik me vreselijk opwinden om het vreemdgaan. Een beetje een ander neuken terwijl je vrouw ligt dood te gaan. Wat voor lowlife ben je dan?

Mammalien zei

Ja, Guusje. Ook ongeveer toen ik op mijn eerste roze wolk zat. Wat vreselijk. Vind ik nog steeds trouwens, hoe dan ook. Jonge moeders mogen niet dood.

sanneke zei

Mijn moeder was ook zo jong toen ze borstkanker kreeg en hele kleine kindjes had (ze was nog zwanger ook, maar dat werd op last van de dokter snel afgebroken tot haar grote verdriet). Ze heeft een paar keer op het randje gelegen, maar heeft het toch 25 jaar vol weten te houden. Ik weet wel dat ze het nooit zo volgehouden had als mijn vader ondertussen aan het rondneuken was geweest (bij een vriendin van mijn moeder gebeurde dat wel, wat afgrijselijk was dat, doodziek en aan de kant gezet worden...). Dus nee, ik heb geen zin in dat boek, noch in de film.

NOVY zei

@sanneke: Nee, dat snap ik.

Bombarstique zei

God, ik heb niet eens kinderen, ben geen soap-fan, had niets met BN-ers of Kane en was op geen enkele andere wijze onder de indruk van levende Guusje maar heb een week lopen janken van het overlijdensbericht van haar. Vreselijk.

En vreselijk mooi blogje ook van jou trouwens.

Bombarstique zei

Oh ja en trouwens ik heb je gelinkt. Dat je het even weet.

:P

Door zei

Ik ga ook. Zoals ik bij Susy al zei: met vriendin en tissues.

Woezel en Pip, die komen er hier ook niet in. Die periode hebben we gehad.

Esther zei

Ik was tegelijk zwanger met Sylvie Meis en de berichten over haar deden me eigenljik niks. Leg ook nu de link pas eigenlijk. Ik vond het veel irritanter dat het leek of zij kon bepalen wanneer het kindje werd gehaald, nl. op tijd voor het EK, terwijl ik me door dat hele EK heen heb moeten worstelen. Hoewel ik heus niet liever een keizersnee had gewild dus wat zit ik nou te zeuren. Bovendien was Puck maar één week te laat. Maar één week! Kortom, ik was tegelijk zwanger met Sylvie Meis.

NOVY zei

@Bombarstique (interessante naam!?): das goed hoor.
@Esther: dus jij was tegelijk zwanger met Sylvie Meis, joh? (Who the f*ck is Sylvie Meis, vroeg ik me af.)

NOVY zei

Had trouwens niemand me even op die groteske taalfout kunnen wijzen? Mén! Afscheid met dt!

Esther zei

Leuke naam toch, Sylvie Meis? 'Hé Sylvie! Meis!' Veel leuker dan Sylvie Vandervaartmeis.

Anoniem zei

My developer is trying to convince me to move to .
net from PHP. I have always disliked the idea because of the costs.
But he's tryiong none the less. I've been using WordPress on a variety of websites for about a year
and am nervous about switching to another platform. I have heard great things about blogengine.
net. Is there a way I can transfer all my wordpress content into it?
Any kind of help would be greatly appreciated!


Feel free to visit my website cellulite treatment

Anoniem zei

rosacea treatment Hanover Park

Here is my web page ... rosacea doctor Naches