woensdag 22 mei 2013

Taalergernissen

Het is eigenlijk een verkeerde titel.
Want ik erger me helemaal niet.
Nee joh. Iedereen doet maar.
De reden dat ik het toch even over ‘ik noem het dan maar taalmissers’ wil hebben is uitsluitend om te helpen.

Ik kan enorm balen als ik aan het eind van de middag eindelijk eens tijd heb om te gaan plassen en erachter kom dat mijn gulp waarschijnlijk al de halve dag openstond.
Of als ik in de spiegel zie dat ik lippenstift op mijn tand heb, waarschijnlijk al de hele dag.
Dan denk ik: waarom heeft niemand dat gezegd?
Waarom heeft niemand me daar even op gewezen?
Ik had het graag geweten.

Ik doe dat altijd wel; mensen wijzen op dingen die ze – als ik hen was – zouden willen weten.
Mensen die een stuk wc papier uit hun broek hebben hangen, of iets uit hun neus, die spinazie tussen hun tanden hebben of hun overhemd binnenstebuiten aan, die zijn bij mij in goede handen.
Ik wijs je er gewoon op en als je mazzel hebt nog discreet ook.
Het is even een awkward momentje, je lijdt even gezichtsverlies, maar het is een stuk minder erg dan je ‘s avonds vertwijfeld afvragen: WIE heeft vandaag allemaal geconstateerd dat mijn gulp openstond?

Er zijn mensen die ‘taalmissers’ maken, maar die dit geen bal kan schelen. Tegen hen zeg ik: sla dit stukje even over.
Er zijn ook mensen die taalmissers maken die het wel een bal kan schelen. Als ze het zouden weten. Maar ze weten het niet! Want niemand vertelt het ze ooit!
En dat is best sneu. Want ze kunnen zich niet eens ’s avonds vertwijfeld afvragen: WIE heeft me vandaag allemaal zo iets doms horen zeggen/zien schrijven?

Vandaar dat ik even bij twee veelgemaakte fouten wil stilstaan.
Just trying to help.


1. Toasten.

‘Laten we toasten op je succes!’
Dat lees je vaak.
Maar dat is dus niet goed.
Het is toosten. Met dubbel o. oo. (Net als proosten. Dat is ook met dubbel o. Dus dat is vanaf nu goed te onthouden.)
Toast, dat is geroosterd brood.
Toasten, dat is aldus: brood roosteren.
Toastjes, die zijn van Haust. Of van Buitoni (Boewietoni). Daar doe je Franse kaas op. Of tapenade. Of eiersalade. Toastjes zijn heel lekker bij een glas wijn, waarmee dan weer getoost kan worden.
Zo is het.

2. Het verschil tussen proeven en smaken.

‘Hee. Dat gebakje proeft naar sinaasappel!’
Au!
Ik erger me niet, welnee, maar dit doet wel een klein beetje pijn aan mijn oren.
Een gebakje kan namelijk helemaal niet proeven!
Want een gebakje heeft geen tong. En om te proeven heb je een tong nodig.
Smaken daarentegen, dat kan alles en iedereen.
Sommige dingen smaken vies, andere dingen smaken lekker, er zijn dingen die zoet smaken en dingen die zout smaken en dingen die bijna nergens naar smaken.
Sommige dingen kunnen proeven én smaken, zoals dieren en mensen.
Ik kan proeven. En ik kan ook smaken, maar liever niet.

Wat je zou kunnen zeggen is: ‘Hee: Ik proef sinaasappel in dat gebakje.’
Of: ‘Hee. Dat gebakje smaakt naar sinaasappel.’
Het is simpel. Proeven, daar heb je een tong voor nodig.



Maar dan weet u het nu: ík wil het dus allemaal graag weten.
Als ik een woord verkeerd schrijf of uitspreek. Of als ik ‘altijd zo irritant’ met mijn armen zwaai als ik praat. Als ik uit mijn mond stink, of slechte koffie zet. Of als ik op een vervelend toontje blog de laatste tijd.

16 opmerkingen:

weijzer zei

Als je mij nou es optelefoneert dan weis ik jouw op de klonters in je ooghoeken, de okselgeuren en kruisdampen en alles wat je nog meer zouw willen weten.

LEHTI zei

Ok, wil je het weten?
Van mij? (wie ben ik?). Laatste zin mag weg of anders. Want doet afbreuk aan de briljante inhoud (en vorm) van de rest van het/de blog. Maar het rare is, als die zin er niet had gestaan, had ik dit niet durven schrijven. Soort cirkelredenering.
De rest proeft goed en smaakt naar meer.

Manon zei

Ik heb je er nog niet op kunnen betrappen.

Mag ik wel een taalergenis kwijt?
Nee? Nou, ik doe het toch:
Irriteren en ergeren. Hoeveel mensen niet zeggen: ik irriteer me aan puntje puntje puntje.

Daar erger ik me aan.
Dus.

NOVY zei

@Lehti: Ja, lekker ben jij. Nu kán ik die zin niet weghalen, want als mensen dan jouw reactie lezen gaan ze vragen: Maar wat stond er dan? Wat stond er dan?
Dus.
@Manon: Oja, ergeren en irriteren, dat is ook zo'n leuke.
Irriteren kan gewoon NIET als wederkerend werkwoord. Tip: vervang irriteren door een woord als: prikkelen/schuren, dan hoor je hoe raar het is.
Een labeltje in je nek kan irriteren en daar kan jij je aan ergeren.

Kristel zei

HAHAHA zalig. In alles herkenning. Ik wijs mensen ook altijd op lipjes uit hun shirt. Ik denk altijd maar zo, niemand wil dat iedereen ziet dat je XL draagt. Immers.

NOVY zei

@Weijzer: kruisdampen is echt een heel vies woord. Daar wil ik je even op wijzen.

Jenni zei

Mag ik ook een ergernis (of twee) spuien? Ik hoor/lees regelmatig: "Ik besef me ......" of "Hij beseft zich niet ...." terwijl "beseffen" helemaal geen wederkerend werkwoord is (in tegenstelling tot "zich realiseren") Tweede ergernisje: alle Marktplaats advertenties waarin goederen aangeboden worden met de tekst: "Verkeerd in goede staat" maar dat heeft ook wel weer iets grappigs.

janine zei

Oja, heel herkenbaar! Hoewel ik wel sneller geneigd ben mensen op taalfouten te wijzen dan op genante dingen...

(In de categorie ook heel erg: verschil tussen "als" en "dan".... "ik ben groter als hem".... aaarch!)

Esther zei

Hier word ik dus helemaal paranoia van. Durf niks meer te schrijven....

Sander zei

Waar ik me gewoon aan erger, zijn gewoon mensen die gewoon de hele tijd 'gewoon' tussen hun zinnen proppen. Ik snap daar gewoon niks van! Maar mijn referentiekader zal wel gewoon afwijken van dat van hen. Af en toe vervangen ze 'gewoon' door 'bizar', maar dat vind ik pas bizar, want 'gewoon' en 'bizar' liggen toch wel heel veel uit elkaar in het gewoon-bizarspectrum.

En het uit elkaar halen van woorden vind ik ook maar raar. Ik heb ooit met tranen in mijn ogen een stuk aan een collega geretourneerd toen zij consequent 'stop contact' schreef over dat ding in de muur waar een stekker in moet. Of die tranen van het lachen of het huilen waren, weet ik niet meer.

Anoniem zei

Get the ultimate Dragonvale Breeding Guide Fore Free.
Generate unlimited Dragonvale gems and breed all secret dragons http:
//www.dragonvale-cheats.tk/ . Inclusive the Dragonvale Sandbox
Tools and the Dragonvale Breeding Simulator !

If you desire to take a great deal from this post then you have to apply
such strategies to your won web site.

LEHTI zei

Gister tot drie keer toe in Klokhuis: 'de water', 'die water'. En me dan bedwingen niet met een blocnote op schoot te gaan turven. Aargh. Taalneuroot, heet je dan geloof ik. Maar in Klokhuis mag dat gewoon :-) niet. Dus. Dat jeukt me.

Door zei

Briljant stuk en erg herkenbaar. Ik interrumpeer continu hier in huis om de jongens te verbeteren. Hoogst irritant vinden ze dat.

esther zei

Vanmorgen kwam er een mevrouw achter me aangerend de supermarkt in. Of ik wel wist dat mijn 'jurk helemaal omhoog zat.' En inderdaad, die zat soort van in mijn legging gepropt. Kijk, dat waardeer ik dus enorm, zeg maar.

Jan Klaassen zei

Mijn grootste taalergernis:

Zinnen als: "Ik ben op die stoel ben ik gaan zitten".

Zelfs ministers, waarvan ik aanneem dat het intelligente mensen zijn, praten tegenwoordig zo...

LEHTI zei

Volgende keer zal ik je sms-en. :-)