donderdag 23 oktober 2014

Hoe ik ruzie kreeg met mijn moeder over Zwarte Piet


Ik was afgelopen maandag met de kinderen op bezoek bij mijn moeder en bladerde door de Volkskrant. Dat doe ik altijd als ik daar ben; ik vind het fijn om af en toe nog eens door een krant te bladeren, nu ik thuis het nieuws alleen online lees.

Mijn oog viel op een column van René Cuperus, met de titel: 'Zwarte Piet vermoordt Sinterklaas.' Verdorie, dacht ik. Daar gaat iemand met mijn grapje aan de haal.
Hetzelfde zinnetje had ik pas ook bedacht, namelijk. Het had een leuke blogtitel kunnen zijn, als ik niet had besloten niets over Zwarte Piet en die hele toestand te schrijven.

Want wat zou het toevoegen. Alles is er inmiddels wel over gezegd. Alle argumenten en drogredenen zijn voorbij gekomen, historici hebben zich ermee bemoeid en BN-ers en onpartijdige allochtonen, er zijn Kamervragen geweest, er zijn (letterlijk) misselijkmakende compromissen bedacht in de vorm van stroopwafelpieten, iedere mogelijke woordspeling is gemaakt (al zie ik helaas weinig gesodemijter langs komen), het is een herhaling van zetten.
En het heeft allemaal geen zin.

Nico Dijkshoorn deed in DWDD nog een dappere poging de focus te verleggen, wat érg leuk was – ik blijf voor me zien hoe Nico z’n knie kapot valt – maar minstens zo vergeefs.
Het komt niet meer goed. We zitten in een impasse.
Een patstelling, waar voorlopig geen beweging meer in te krijgen is.
Cuperus besluit zijn overigens scherpe analyse met de oplossing: Makkers staakt uw wild geraas. Als slotzinnetje geslaagd, maar inhoudelijk een beetje te makkelijk: het geraas gaat natuurlijk niet gestaakt worden.
En zeker niet meer voor december.

‘De wereld staat in brand, er is Ebola en IS en wij maken ons hier een beetje druk om de kleur van een fantasiefiguur.’ Dat vind ik ook nogal een dooddoener, eerlijk gezegd.
Het klopt, het ís bizar, maar intussen hebben we er wel last van!
De middenstand zit met de handen in het haar, een heleboel ouders van kleine kinderen weten het ook allemaal niet meer zo goed, en onschuldig is het al lang niet meer: lees maar eens de reacties onder een willekeurig artikel over het onderwerp, dan kun je griezelen!
Er komen ineens een heleboel onderhuidse gevoelens van medelanders aan het licht.
Tot voor kort had Zwarte Piet niets met discriminatie te maken; het overgrote deel van de Sinterklaasvierende Nederlanders – waaronder ik - was zich daar althans niet van bewust. Maar inmiddels legt ie wel als een soort excuusnegertje het smeulend racisme in ons land bloot.

Zwarte Piet heeft zijn onschuld verloren. De Zwarte Piet van vóór de discussie had van mij best mogen blijven, maar de lading die hij onderhand heeft gekregen maakt dat ie wat mij betreft nu weg moet.
(Het is geloof ik nog simpeler: er komt zoveel lelijke, ongenuanceerde schreeuwerigheid uit het pro-kamp, daar wil ik gewoon niet bij horen.)

Hoe de meningen verdeeld zijn laat zich overigens niet makkelijk voorspellen, heb ik gemerkt.
Mijn gewoonte om op het gebied van normen, waarden en overtuigingen de mensheid grofweg in te delen in ‘OSM’ en ‘hullie’ gaat ineens niet op in deze. Het is misschien niet heel sterk, maar als ik een mening ben toegedaan, dan word ik daarin graag bevestigd door mijn 'peergroup' – en ik kwam al een paar keer bedrogen uit.
Toen ik hoorde dat de Hema Zwarte Piet in de ban ging doen dacht ik: Mooi. Ik hou van de Hema, de Hema denkt er net zo over als ik, dus de wereld klopt.
De pro-Zwarte Piet-column van Herman Sandman, een schrijver wiens stukjes ik graag lees omdat hij een ‘mooie kijk op de mensen en de dingen heeft', bracht die wereld weer aan het wankelen.


Maar het ging nog veel dichterbij mis.


‘Nah,’ zei ik. ‘Daar gaat iemand met mijn grapje aan de haal. Zwarte Piet vermoordt Sinterklaas. Dat had ik ook bedacht.’

‘Ja, belachelijk, hè,’ zei mijn moeder. 'Dat gedoe.'
‘Ja,’ zei ik. Nietsvermoedend.
En toen kwam het.
‘Zwarte Piet heeft toch helemaal niets met slavernij te maken!’
‘Huh?’ zei ik. ‘Natuurlijk heeft zwarte Piet wel met slavernij te maken! Niet bewust met racisme ofzo, maar écht wel met slavernij!’
En toen kregen we een ordinaire ruzie.
Waarbij het Suikerfeest ook nog om de hoek kwam kijken (‘Mam! Hallo? Het zijn niet de moslims die zich gediscrimineerd voelen, maar de mensen met Afrikaanse roots.’) en ik haar adviseerde om vooral maar op Wilders te gaan stemmen en zij logischerwijs boos werd omdat ik haar rechts noemde want ze las heus een linkse krant en ‘Sylvia Witteman is ook niet anti-Zwarte Piet’ (‘Nou, op Twitter anders wel!’) etc. Nja, het was niet heel elegant allemaal.

Maar ik stond ook echt perplex! Niet eens zozeer omdat we het meestal wel redelijk met elkaar eens zijn en nu ineens niet, maar vanwege het vuur waarmee ze Zwarte Piet verdedigde!
Terwijl ik me niet bepaald kan herinneren dat het Sinterklaasfeest in ons gezin vroeger nou zo’n big deal was. Ja hoor, we vierden pakjesavond en ik zette mijn schoen, maar dat was het dan wel.
(Ik ben Sinterklaas pas echt leuk gaan vinden in mijn studententijd – mijn hoogtijdagen op het gebied van surprises en gedichten.) 


‘Waarom was je nou zo boos op oma?’ vroegen de kinderen in de auto terug.
‘Omdat ik oma nog serieus neem, jongens.’
En dat vond ik best een goed antwoord, maar tegelijkertijd ook een beetje arrogant.
Want eigenlijk was het gewoon stom.
Wie gaat er nou ruzie maken over Zwarte Piet.
(...)

Sorry, mam.


14 opmerkingen:

INge zei

Wat mij opvalt, is dat mensen die geen kleine kinderen meer hebben (of nog niet) pro-piet zijn en de meeste normale gezinsmensen maakt het echt niet uit en hoe meer kleuren hoe beter!

Anoniem zei

Een relatie stuk laten lopen om Zwarte Piet, da's pas stom! (nee hoor, daar lag het niet aan, dat onderwerp werd gewoon vakkundig vermeden ;-)

Nu ik er toch ben, die vlieger van 'Daar wil ik niet bij horen' is ook opgegaan voor de bisschoppen in bed en zo. Leegloop bij de paapsen. Uiteindelijk zijn het de heiligmannen die aan het kortste eind trekken. Hoewel er dan wel weer veel zwarte bisschoppen zijn... Ach laat maar. Ik dwaal af.

En de groeten aan je moeder.
Van Sint en Piet.

LEHTI zei

Nou ja, zeg, is deze Piet ook al anoniem. Witte Pieten in 1935. http://www.welingelichtekringen.nl/opinie/376007/opzienbarende-video-de-intocht-van-de-sint-in-1935-geen-zwarte-piet-te-bekennen-wel-veel-witte-pieten.html
Lehti Paul

Ri zei

Het verscheurt families. Nou ja, niet zó dramatisch. Maar het is iets waarover geen compromis mogelijk is en er geen begrip voor het standpunt van de ander. Lastig, als het mij vraagt.

Door zei

Nou, wij hadden vorige week een beregezellig vrienden diner en toen ging het ineens ook over de kwestie. Iedereen werd heel fel naar elkaar! Zo kenden wij elkaar helemaal niet! Ik wijs een beetje van slag er van.

Door zei

Wijs? Was dus.

Herma zei

Echt ongelooflijk, jij denkt er dus precies zo over als ik. Maar mooi dat ik me niet aan discussies waag, verder. Hoewel ik laatst per vergissing een 'vind ik leuk' bij een bericht op Facebook heb geplaatst waarvan ik pas later bedacht dat het een uit het pro kamp was. Maar toen durfde ik de 'vind ik leuk' niet meer weg te halen... Pfff.

Martin van de Wardt-Olde Riekerink zei

De kern van elke ruzie: "Omdat ik haar nog serieus neem".

Wat Zwarte Piet betreft hoor ik bij je peergroup hoor.

janine zei

Nog afgezien van het voor en tegen, vind ik het als ouder behoorlijk lastig. We wonen in Duitsland en de afgelopen jaren heb ik geprobeerd mijn oude Sinterklaastraditie erin te houden... So far, so good en met een aanpassing hier en daar heb ik ook geen moeite.

Maar, mijn zoon is 3,5 en vertelt in geuren en kleuren over zwarte piet (dat heeft-ie van vorig jaar prima onthouden, net als die liedjes en boekjes) en... wat vertel ik hem nu? Dat wat ik zeg, moet natuurlijk wel aansluiten bij dat wat straks het Sinterklaasjournaal, etc. gaat doen.

En, dat hindert me nog het meest: Bij al die discussies lijkt het er vooral om te gaan, wat de mensen zelf allemaal vinden en iedereen doet wat anders. Maar daarbij schijnen ze allemaal te vergeten dat Sinterklaas een KINDERfeest is en dat het feest voor de kinderen alleen werkt als het geheim van Sinterklaas (en Piet) wordt behouden.


Aaarch. Zo.

Tijmen zei

Al ik tot jouw peergroup behoor, bevestig ik je even, hoor!

En Inge: scherp opgemerkt!

NOVY zei

@Inge: Dat klopt denk ik wel ja.
@Lehti: ja, ik ken het filmpje.
@Ri: precies.
@Door: Nou, dat dus.
@Herma: Joh, jij denkt er net zo over als ik? Verrassend :).
@Martin: fijn!
@Janine: Zwarte Piet vermoordt Sinterklaas.
@Tijmen: Good to know!

Jarno zei

Ik heb me ook al verbaasd over de felheid van de discussie. ik denk dat we in een transitie zitten naar een nieuwe fase.

Zwarte piet mag van mij gewoon een witte piet zijn met roetstrepen. Volgens mij moet je over naar iets anders als het 1. mensen kwetst en 2. nu besmet is door de discussie.

Argumenten als "maar wat is dan het volgende dat "ze" ons afnemen? Dan mag straks de kerstman zeker ook niet meer?" gaat denk ik niet op. Het hoofdstuk slavernij is mijns inziens niet het mooiste stukje geschiedenis van Nederland en alles wat daar mogelijk naar kan verwijzen moet je als Nederland dus uitzwaaien vind ik.

En echt... in het buitenland kijken ze echt met gefronste wenkbrauwen naar dit fenomeen, maar dat terzijde.

Ik ben ook erg geschrokken van het 'sluimerende' racisme die je leest in de reacties vanuit het 'pro' kamp. Alsof 30 jaar tolerantie ten opzichte van mensen uit het buitenland er bij sommigen nu uitkomt, als een pukkel die er al 30 jaar zit.

Bij velen gaat het volgens mij over hoe Nederland veranderd is in de afgelopen 30 jaar: multicultureler, minder zekerheid, een grotere wereld om ons heen en meer zelfredzaamheid. Maar dat is psychologie van de koude grond wat ik hier bedrijf.

mvrgr Jarno

NOVY zei

Nou, inderdaad Jarno. Wat je zegt. Alles.

Lieke zei

Goh, je verwoordt het echt precies zoals ik het voel. Ik had er niet echt een mening over, maar ik weet wel heel zeker bij welk kamp ik níet wil horen. En mijn moeder zit radicaal in het andere kamp, terwijl ik haar toch echt een zeer redelijk en liberaal mens vind. Afijn.

Voor mijn kinderen vind ik het gek genoeg helemaal niet zo lastig. Die slikken alles, zolang ik er niet te hysterisch over doe. Het blauwe pietje dat vorig jaar in de intocht meeliep was volgens mijn dochter in de smurfensnot gevallen.

Kortom: over de kinderen geen zorgen, maar over de volwassenen des te meer.