maandag 10 augustus 2020

Grootmoeder

Ik moet best vaak aan mijn grootmoeder denken. Ik noem haar mijn grootmoeder, niet mijn oma, omdat ik haar niet heb gekend. (En ik vind dat je tegen een oma op z’n minst een keer oma moet hebben gezegd.)

 

Ik weet bar weinig over haar.

Ze werd geboren in 1898.

Ze heette Petronella.

Ze trouwde in 1919 met Jan Dirk.

Ze baarde tien kinderen, waaronder één tweeling.

Ze stierf in 1934, aan complicaties bij de bevalling van haar tiende kind. Ze was pas 36.

Hun derde kind, zoon Gerrit (die zijn leven lang Bob is genoemd) was destijds 11.

In 1971 werd hij mijn vader – althans in de biologisch zin van het woord.

 


Wanneer ik dus zeg dat ik mijn grootmoeder niet heb gekend, zou je dat een understatement kunnen noemen; toen ik werd geboren, was zij al ruim 35 jaar dood.

 

 

Na het overlijden van Petronella bleef de vroedvrouw, die bij al hun geboortes aanwezig was geweest, voor de kinderen zorgen. Ze trok bij het gezin in en – hier wordt het verhaal een beetje vreemd ­– verkocht, vernietigde en verbrandde, met instemming van Jan Dirk neem ik aan, alle bezittingen van Petronella; haar sieraden, haar kleding, haar boeken, al haar persoonlijke spullen. 

De oudste dochter had hier veel moeite mee en ‘redde’ het dierbaarste bezit van haar moeder: een Nederlandse vertaling van De Oude Geschiedenis van de Joden, geschreven door Flavius Josephus tussen 79 en 94 na Christus. Ze wist het boek het huis uit te smokkelen en onder te brengen bij familie, waar het vermoedelijk nog steeds in bezit is.

 

 

Dat is alles wat ik weet.

 


Het roept natuurlijk allemaal vragen op.

Ten eerste: hoe zag haar leven eruit, aan het begin van de twintigste eeuw? Was ze gelukkig, in haar korte tijd hier op aarde (waarvan ze zo’n beetje de helft zwanger is geweest)?

Maar ook: waarom werden haar sporen uitgewist? Was mijn grootmoeder Joods? (Je zou het zomaar kunnen denken, wanneer iemands 'liefste bezit' een boek over de geschiedenis van de Joden is?) Waren haar kinderen dan dus óók allemaal Joods en besloten vader en vroedvrouw tot deze interventie, omdat de dreiging jegens Joden al voelbaar was in 1934?


Geen idee!

Ik weet het niet.

Waarschijnlijk maak ik er een veel te spannend verhaal van.

Maar ja, een mens verzint eens wat, als er niemand meer is die kan vertellen hoe het werkelijk zit.


2 opmerkingen:

davincini zei

Hé! Ga je weer schrijven Novy? Leuk, ik las je altijd graag en mistte je stukjes.
Je weet toch wel wat over de geschiedenis van je grootmoeder. En bij gebrek aan informatie heb je je fantasie inderdaad om het aan te vullen. De verklaring klinkt aannemelijk

Anoniem zei

Dag, ook ik vind het altijd leuk wat van je te lezen. Er zijn kennelijk niet alleen maar hippe dames in het westen, dus graag wat vaker jouw observaties, overpeinzingen met ons delen ;-)