vrijdag 20 november 2015

Over hypocrisie en project N


‘Oh, je moeder is overleden aan kanker gisteren? En daar ben je nu verdrietig om? Ja, logisch. Maar ik vind het wel een beetje hypocriet; ik heb je geen traan zien laten om de dood van je overbuurvrouw, vorige week. Dat was óók erg, toch? Misschien nog wel erger. Want zij was pas 45 en je moeder was 78.’

Oké, dit is een totaal absurd voorbeeld van een gesprek dat waarschijnlijk nooit zal plaatsvinden.

Maar het is in principe hetzelfde als wat er momenteel aan de hand is op internet. Het is ineens – sinds de dag na de verschrikkelijke gebeurtenissen in Parijs – heel hip om mensen die blijk geven van hun afschuw en medeleven (door bijvoorbeeld hun profielfoto te verfransevlaggen), om de oren te slaan met het verwijt dat het nógal kortzichtig is om tegelijkertijd niet óók stil te staan bij de aanslagen op andere plekken in de wereld, zoals bijvoorbeeld in Beiroet.
Want dat is ook erg, hoor!

Ja, dat klopt. Dat is ook erg. Net zo erg.

Maar dat we daar minder van slag van raken, is niet hypocriet, of kortzichtig, maar gewoon menselijk.
Dingen die dichterbij gebeuren, zowel letterlijk als figuurlijk, hebben meer impact, doen meer met je. Dat gaat vanzelf. Zo zijn we geprogrammeerd. Het is ook perfect biologisch te verklaren: naarmate gevaar of narigheid dichter bij is, zul je meer emoties ervaren. Die zijn bedoeld om je in staat van paraatheid te brengen, om jezelf en je naasten te beschermen. Als iets verder weg is voelen we het minder.
En dat is maar goed ook, anders zou iedereen elke dag lopen te huilen, immers; er is altijd wel ergens iemand net gestorven aan kanker, er is altijd wel ergens een ramp gebeurd, er worden altijd wel ergens onschuldige mensen vermoord.

Maar als je dus wél ergens verdrietig over bent, is het bizar dat andere mensen gaan zeggen dat dat niet mag, of dat het stom is, omdat je dan óók verdrietig moet zijn om iets anders!
Dat is veel te rationeel!
Het zijn twee verschillende dingen: je kunt aan de ene kant met je hoofd concluderen dat iets heel erg is, maar verdriet, angst en heftige verontwaardiging zijn gevoelens. Die besluit je niet te hebben, die overkomen je.
Jemig, Parijs, man! Dat is slechts vijf uur rijden hiervandaan. De meeste mensen zijn er waarschijnlijk wel eens geweest. Het is gewoon dichtbij. En dat schokt. En je beseft ineens dat het zomaar ook in Rotterdam kan gebeuren.


(Een andere discussie is of de media de zwaartepunten misschien wat eerlijker zouden moeten neerleggen. Dat ze objectiever zouden moeten zijn en minder selectief bericht moeten geven. Maar hiervoor geldt in feite hetzelfde. Want kort door de bocht, kranten willen kranten verkopen, dus brengen het nieuws dat de mensen willen lezen.)


Waarom leg ik dit eigenlijk allemaal uit hè, want dit begrijpt toch iedereen, zou je denken.
Maar het blijkt dus van niet, op de social media.
Het is werkelijk bij de beesten af.
Het lijkt wel of er een soort vloek over ons is neergedaald, een vloek die verdeeldheid zaait.

Ga maar eens uurtje op Twitter grasduinen, je wordt helemaal gek!
Wat een kibbeltoestand.
Wat een lelijk geschreeuw.
Of het nou over zwarte Piet gaat, of over vluchtelingen, of over een Franse vlag over je profielfoto, niemand gunt elkaar het licht in de ogen.
Iedereen is elkaar aan het overtuigen van zijn eigen standpunten – of daar nou goed over nagedacht is of niet.

Natuurlijk zijn er absoluut belangrijke issues waarover gediscussieerd moet worden.
Maar komaan zeg, doe een beetje relaxed. Choose your battles. Verspil je krachten niet aan het bevechten van alles en iedereen.

Nouja, dat denk ik dan.




Om mijn eigen gevoelens een beetje kwijt te kunnen afgelopen week, stortte ik me op een projectje.

Ik had het idee opgevat om de hele stad, muren en gebouwen en bruggen, te bekladden met lieve, naïeve flowerpowerachtige uitspraken.
Spread the love, dat idee. 

En nee, duh, niet écht natuurlijk.
Want hoe leuk ik graffiti ook vind en hoe jammer dat ik het vroeger nooit gedaan heb, ik snap ook wel dat het straatbeeld niet perse mooier wordt met leuzen overal, ook al zijn ze nog zo schattig. Bovendien, als een architect had gevonden dat zijn gebouw tekst nodig had op de zijkant, dan had ie dat wel gedaan, hè.

Gewoon met photoshop natuurlijk. En niet bedoel om de stad te vandaliseren, of daar toe aan te zetten, maar als gimmick.

Het was heel cool om te doen. Terwijl ik op de bank zat met mijn tekentabletje, waande ik me echt met een spuitbus op die locaties, buiten op straat.
En intussen verkneukelde ik me bij de gedachte dat de mensen uit Groningen, die straks mijn foto’s hadden gezien, in verwarring door de stad zouden fietsen, denkend: huh? Maar daar stond toch die ene tekst ....?

Maar helaas.
Nadat ik gisteren de betreffende tumblr-pagina publiceerde op Facebook, gebeurde er helemaal niets.
Haha.
Als ik mijn profielfoto verander, of een plaatje van een kat laat zien, heb ik zomaar 85 likes. Nu niet: een schamele 7 duimpjes.
Mensen begrepen het niet.
Of ze vonden het stom.
So much for trying to spread the love.


Misschien komt de boodschap niet over, omdat ik er eigenlijk niet wérkelijk in geloof.

Want ik zie het eerlijk gezegd allemaal wat somber in.

Nou doei



16 opmerkingen:

Anoniem zei

Ik ben blij dat ik niet langer op Twitter zit. Ik kijk ook geen televisie meer. Daarmee zet je al heel veel hijgerigheid en gebrek aan nuance op afstand. Ik lees een papieren kwaliteitskrant en een aantal digitale edities, volg wat blogs en zit op Fb. Op Fb woedt de door jou genoemde discussie ook, maar dan wel wat minder primitief dan op Twitter. Sommige (veel) dingen moet je niet in 140 tekens willen bediscussiëren. Dat kan alleen maar ellende en ruzi opleveren.

Yvonne zei

Hear, hear!

En ik vind je digitale graffiti echt een heel leuk idee!

Martin van de Wardt-Olde Riekerink zei

Ik ben ook voor digitale graffiti! #meermetdemuur
En verder vind ik je uitleg ook nodig, spread the love!

Martin van de Wardt-Olde Riekerink zei

Ik ben ook voor digitale graffiti! #meermetdemuur
En verder vind ik je uitleg ook nodig, spread the love!

Jacq zei

Ha, het is digitale graffiti! Dat had ik dus niet door hè.

En nu ben ik in verwarring. Op twitter zei ik al dat ik het niet zo heb op het bekladden van muren en gebouwen, maar als het dan toch moet, dan met déze boodschap. Het goede nieuws is dat er dus gelukkig helemaal geen sprake is van bekladding.
Maar is er dan nog wel een boodschap?
Ik zag het project als de hoopvolle en geruststellende openbaring van dat als je maar goed kijkt je overal tekenen ziet van love & peace en hoop en dat mensen er moeite voor nemen (lees: spuiten) om die visie te delen. En dat jij er dan weer de tijd en moeite voor nam om dat allemaal op te sporen en met de wereld te delen.
Maar ik vraag me af of die vlieger nog opgaat bij deze virtuele graffiti. Feitelijk is het niet veel meer dan 10x achter elkaar 'Make love, not war' opschrijven. Maar dan in een mooie vormgeving.

En daar is natuurlijk helemaal niks mee. Sterker nog, daar is alles goed aan. Maar ik vind de boodschap wel minder krachtig.

Dus wat wil ik nou eigenlijk zeggen? Dat je toch de straat op moet met een spuitbus? Nee! Ja...? Nee. Nou ja, verwarring dus. Niet over de inhoud van het project, maar over wat vormgeving en virtualiteit doet met een boodschap. Interessant!

Terrence Weijnschenk zei

Iedereen verwerkt verdriet of afschuw op een andere manier. Mensen veroordelen om de manier waarop zij dat doen is op z'n minst raar te noemen. Omdat mijn Facebook profiel geen Franse vlak laat zien zou ik het niet erg vinden wat daar gebeurt is (had er op het moment van de aanslagen vier vrienden zitten dus het deed mij natuurlijk wel degelijk wat. Wat je al schreef: zeker als het dichtbij is, trek je het je aan) en 'dus' kreeg ik de reactie: 'Van mij magge mense als jij aan het gas, vuile terroristenvriendje!' Van een anderszins keurige blanke oudere christelijke dame nota bene. De mensen lijken wel gek geworden. :-(

LEHTI zei

@Terence Begrijp ik nu goed dat je aan het gas moet omdat je geen Franse vlag op je profiel had?

Ik miste het gekibbel op twitter. Wel las ik vanmorgen dit:
De kans dat je in de VS door een kleuter wordt vermoord, is veel groter dan dat je door een radicale moslim aan je einde komt. 2013 was daar een anomalie: bij de aanslag op de marathon van Boston kwamen drie mensen om. Dat was in april. Er waren dat jaar toen al vijf Amerikanen doodgeschoten door -4-jarigen.

Dat zet de zaken weer in perspectief.

Het achtuurjournaal luistert kennelijk wel goed naar twitter: Aanslag in Bamako, Mali wordt als eerste gemeld. Zo zijn de doden weer in evenwicht. Iedereen blij. Toch?

Je mooie graffiti heb ik ook gemist. Eigenlijk zou je met een tondeuse een vredesteken op Lotje moeten maken. Die kat loop overal binnen, dus dan komt de boodschap vast over. Maar dan worden andere fanatici vast weer boos.

Ik wacht met spanning op je eerste kunstwerk op de muur. Liefst aan de PC, daar is het altijd druk. Of nee, spuit het gewoon op de weg. Heb jij ook wat vertier. ;-)

NOVY zei

Heb je op de link geklikt, Lehti?

NOVY zei

Haha, Jacq, ik lees steeds opnieuw je comment en ik wil reageren, maar je hebt mij nu ook in verwarring. Misschien heb je wel gelijk. Is er op deze manier niet echt een boodschap. Maar tegelijkertijd denk ik: waarom eigenlijk niet? Wat is het verschil? Waarom is het nu in feite niet meer dan 'tien keer achter elkaar opschrijven "make love not war", maar zou dat het niet zijn als ik het daadwerkelijk op de muren zou kalken? De tumblr site met de foto's is toch ook 'echt'?
Ofzo. Nja.

LEHTI zei

Oja, linkje....
Nu dus wel.
Het ballonnetje aan de fiets lacht.
Daar lach ik ook om.
De andere minder mooi.
En die achter de container snap ik niet.
N. = Novywrite ;-)

NOVY zei

'De andere minder mooi'?

Hoezo?

Dit is dus precies wat ik bedoel, met dat choose your batlles enzo. Wij staan zeker weten aan dezelfde kant, Lehti, jij en ik. Houden van mooi en lief en eerlijk. Dat weet ik zeker. Waarom moet je dan toch even zeiken? Wat voegt dat toe? Je snapt toch wat ik ermee bedoel? Waarom mag mijn initiatief dat PUUR EN ALLEEN BEDOELD IS OM IETS MOOIS EN LIEFS TE DOEN niet gewoon een lief en mooi initiatief zijn?
Dit is echt wat ik bedoel met die vloek die verdeeldheid zaait.

De tranen spatten echt uit mijn ogen nu. Ik heb me geloof ik nog nooit zo onbegrepen gevoeld.


(Trouwens, die achter de container snap ik ook niet. Kunst, denk ik.)

Jack zei

Wat volgens mij een grote rol speelt in het verschillend ervaren van gebeurtenissen dichtbij en ver weg is groepsgedrag. Mensen zijn nu eenmaal groepsdieren, onze voorouders hebben dank zij groepsgedrag veel gevaren overleefd en nu zit het dus in onze genen.
Net als dieren in een groep gevaren afweren -doordat ze bijvoorbeeld meer indruk maken op roofdieren, gevaren eerder signaleren omdat ze meer ogen hebben om te kijken en omdat ze samen werken- schakelen mensen bij gevaar automatisch over op groepsgedrag.
Wat dat gevaar precies is maakt wel uit wie we als onze groep beschouwen: is het bijvoorbeeld een natuurramp zoals een tsunami of aardbeving dan zijn alle mensen onze groep, het is wij tegen de natuur!
Maar als het gaat om sommige mensen tegen sommige anderen dan wordt de groep een stuk kleiner en kiezen we onze groep uit mensen die op ons lijken. En in hoeverre we iets als gevaar ervaren verschilt ook: een bomaanslag in Kabul of Bagdad ervaren wij in het westen niet als gevaar, meer als iets wat je in een oorlogsgebied kunt verwachten.
Maar een aanslag in Parijs is andere koek: als het in Parijs kan dan kan het ook in Amsterdam bijvoorbeeld. Dat maakt dan dat we "vluchten" in de groep, we laten zien dat we bij elkaar horen, niet alleen uit medeleven met de slachtoffers maar vooral ook omdat we onszelf dan veiliger voelen.
Onbewust natuurlijk hè want als iemand vraagt waarom wel een Frans vlaggetje maar geen Irakees dan moeten we wel even zoeken naar een antwoord en het antwoord dat we kunnen verzinnen voelt ook niet helemaal tof. Maar onbewust speelt groepsgedrag bij het gevoel van onveiligheid denk ik een heel grote rol.

LEHTI zei

Mooi en lief en eerlijk. Dat laatste voegde alleen toe dat jij je onbegrepen voelt. Sorry. Was geen moment mijn bedoeling. Vloek, verdeeldheid.... hier nog een onbegrepene.

NOVY zei

Is goed LEHTI. Ik had een enorme Weltschmerz-aanval en reageerde erg gevoelig.

Tink zei

Nou, ik vind het straatbeeld wel degelijk mooier met dit soort graffiti. Ik wou dat ie echt bestond. En zich dan als een soort olievlek ging verspreiden over de wereld, als tegenwicht tegen al het lelijks.
Het is dat ik niet durf, maar anders :)

Mevrouw H. zei

Mooie woorden! Spread the love. 100% Eens